Historia Brac

Lip 10, 13 Historia Brac

Pierwszymi osadnikami na Brac byli prawdopodobnie Ilirowie, których ojczyzną były regiony dzisiejszej Albanii i zdecydowana większość Chorwacji. Ilirowie, ze względu na niebezpieczeństwo ze strony piratów, swoje osady budowali w głębi wyspy, trudnili się uprawą i hodowlą owiec.

Ilirowie rządzili tymi ziemiami w okresie między 400 a 167 rokiem p.n.e. Handlowali z Grekami, którzy nigdy nie osiedlili się na wyspie Brac. Kiedy Rzymianie wkroczyli na te tereny, założyli osadę o nazwie Salona (koło Splitu) jako stolica regionu, a wyspę nawali Bretia, Brattia lub Bractia. Bliskość Salony prawdopodobnie spowodowała, że Rzymianie nie budowali ośrodków miejskich na Brac, a jedynie okazjonalnie powstawały ville rustica wzdłuż linii brzegowej. Wyspa natomiast została wybrana przez Rzymian, jako miejsce do pochówku swych najbliższych. Na wyspie odnaleziono liczne rzymskie sarkofagi, które zresztą tutaj były wykonywane. Początkowo budowano tu pogańskie świątynie, a następnie, podczas stopniowej chrystianizacji powstawały kościoły. Wyspa jest bogata w kościołach i kaplicach sięgających VI wieku. Do ich budowy, Rzymianie eksploatowali kamieniołomy. Kamienie były także transportowane na stały ląd – został z nich zbudowany między innymi Pałac Dioklecjana w Splicie.

Z najazdami Awarów i plemion słowiańskich zakończyło się panowanie Rzymian w rejonie wschodniego Adriatyku. Uchodźcy z Salony wybudowali Skrip. Istnieją przesłanki, że nie długo potem, Słowianie zaczęli osiedlać się na wyspie, wspólnie żyjąc z nowymi sąsiadami i przyjmując chrześcijaństwo. W następnych stuleciach, oprócz okresów rządów Bizancjum, Węgier i królestwa chorwacko-węgierskiego, Wyspa Brac była głównie pod panowaniem weneckim nieprzerwanie między 1420 i 1797. Wenecjanie wspierali wyspiarzy w walce z piratami, którzy byli istną plagą tego morza w średniowieczu, aczkolwiek wyspa zachowała niezwykły stopień niezależności. Po upadku Republiki Weneckiej, Austria przejęła tę części Dalmacji, aż do 1805 roku, kiedy to kontrolę przejął Napoleon. Pod jego rządami został zniesiony system feudalny. W 1814 roku Austriacy odzyskali władzę.

Austriackie panowanie trwało aż do końca pierwszej wojny światowej, kiedy to Brac stała się częścią Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Po II wojnie światowej wyspa była częścią Republiki Chorwacji w ramach Federacyjnej Ludowej Jugosławii, a po zakończeniu wojen bałkańskich, które miały miejsce w latach 90-tych XX wieku częścią Chorwacji.